Fadhigii golaha wakiilada ee maanta oo uu gudoominayay Gudoomiyaha Golahaasi Md. Cabdi-raxmaan Maxamed Cabdilaahi [Cirro], ayaa lagu soo gabo gabeeyay doodii xildhibaanadu ay ku naaqshayeen odoroska miisaaniyada oo dhan 300 oo bilyan, 252 Milyan, 463 kun iyo 142 shilin sl.

Dooda miisaaniyada ayaa waxa ka qeyb galay tobaneeyo xildhibaan, kuwaasi oo aragtiyo kala duwan ka qabay ansixinta miisaaniyadan hortaala, waxana Mudaneyaasha qaarkood ay ku baaqeen in miisaaniyadan sideeda loo ansixiyo maadama oo ay ku jiraan kharashaadkii loogu talo-galay in lagu qabto doorashooyinka Golayaasha deegaanka iyo Madaxtooyada.

Xildhibaano kale ayaa iyaguna soo jeediyay in ansixinta miisaaniyada la raaciyo lifaaq wax ka bedel lagu samaynayo qaar ka mid ah kharashaadka miisaaniyada ugu jira Haa’yadaha dawliga ah qaarkood.

Miisaaniyadan oo ah tii ugu badnayd ee la hokeeno golaha wakiilada, ayaa waxa ku jira mushaharooyinka ilaa 32 kun oo qof oo isugu jira shaqaale iyo ciidamo, oo sanadkii mushahahrkoodu noqonayo 127 Bilyan, 412 Milyan, 712 kun iyo 474 shilin.

waxa akhristeyaasha sharafta leh la ogaysiinayaa in dhawaan aad wararka ka heli doontaan shabakada wararka ee Afgaradnews.com, hase yeeshee imika aad sii akhrisan kartaan blogan shabakada

fadlan waxaad nagala soo xidhiidhi kartaan afgaradnews@hotmail.co.uk

mahadsanid

Hargeysa-(Afgarad)-Mudaneyaasha Golaha wakiilada Somaliland , ayaa maanta cod aqlabiyad ah ku ansixiyay Md. Cali Maxamed C/Laahi, oo xisbiga mucaaridka ah ee KULMIYE, ay u soo xuleen buuxinta xubinimadii Komishinka Doorashooyinka Somaliland, ee uu dhawaan iska casilay Md. Xirsi Cali Xaaji Xasan.

Fadhigii maanta ee golaha wakiilada Somaliland , oo uu gudoominayay Gudoomiyaha aqalkaasi Md. C/Raxmaan Maxamed C/laahi, ayaa la hor keenay laba wareegto uu Madaxweynaha Somaliland usoo gudbiyay golaha oo kala ah ansixinta buuxinta xubintii dhawaan iska casilay  komishinka iyo ansixinta xilka qaadista Axmed Maxamed Xaaji Daahir [Bidaar], oo ay xisbiga UCID hore u soo magacaabeen oo ay xubnaha komishinku shaqadii ka joojiyeen markii uu khilaaf soo kala dhex galay isaga iyo xubnaha kale ee Komishinka.

58 Mudane ayaa ogolaaday xubinimada Komishinka ee Md. Cali  Maxamed C/Laahi, cid diiday iyo cid ka aamustay toona may jirin, hase yeeshee Xubinta hore komishinku shaqada uga joojiyeen ayaa golaha laga akhiriyay wareegto uu Madaxweynaha Somaliland xildhibaanada kaga dalbaday inay ansixiyaan Xil ka qaadistiisa, waxana Goluhu u codeeyay soo jeedinta madaxwynaha, waxana ogolaaday in xilka laga qaado Axmed Maxamed Xaaji Daahir , laba xildhibaan oo qudha, kuwaasi oo kala ahaa Xildhibaan Cali Xaaji Maxamed Iyo Xuseen aw-Ismaaciil, oo labadooduba ka mid ah Xildhibaanada laga soo doortay Gobolka Tog-dheer, kana soo jeeda xisbiga UDUB, halka 55 mudane ay  diideen soo jeedintii madaxweynaha iyagoo soo jeediyay in shaqadiisii dib loogu celiyo, 1 mudane wuu ka aamusay  , gudoomiyuhuna muu codayn.

Codayntii ka hor ayaa golahu dhegaystay warbixinta Guddi hoosaadka Arrimaha gudaha ee Golaha wakiilada, oo hore loogu saaray inay ka soo talo bixiyaan arrimaha labadan xubnood, waxana warbixintii Guddidaasi ay u qornayd sedan:- 

“Guddida  arrimaha guduhu iyaga oo fulinaya  awoodaha uu siiyey Xeerka komishanka  iyo Doorashooyinka Xeer. No.20/2001 Qodobkiisa  11aad, faqradiisa 3aad  ee tilmaamaysa  in ay guddida arrimaha guduhu xaq u leeyihiin in ay hubiso in Xubinta ka mid  noqonaysa Komishanka Doorashooyinka Qaranka ay buuxisay  shuruudaha uu Xeerku kor ku xusani tilmaamayo, waxay Golaha Wakiillada u soo  gudbinayaan warbixintan hoos ku qoran :-

Markay  baadhitaan ku samayseen  xubintan komishanka Doorashooyinka Qaranka loo soo magacaabay: 

Waxay  Guddidu Go’aamiyeen in Xubintani buuxisay  Shuruudihiii  looga baahnaa ee uu Xeerka Doorashooyinku tilmaamayey .

 SOO JEEDINTA GUDDIDA

Waxay guddida arrimaha gudaha usoo jeedinaysaa Golaha Wakiilada in si buuxda loo ansixiyo xubintan magaceedu yahay  Mudane, Cali Maxamed C/laahi maadaama ay buuxisay shuruudihii uu xeerku tilmaamayo.

 
SOO JEEDIN KU SAABSAN XUBINTA KOMISHANKA DOORASHOOYINKA EE XILKA LAGA QAADAY EE AXMED MAXAMED XAAJI DAAHIR

 Guddida arrrimaha guduha ka dib :-

Markay u kuurgaleen  Sababihii lagu eedeeyey xubintan  Markay u caddaatay  in hab-dhaqanka lagu la dhaqmay Xubintan ay ka baxsantahay xuquuqda qofka laguna joor falay xisaanadiisii ka dib markii lagu balamiyey askar loona diiday inuu albaabka komishanka kazoo galo.

Markay dib u milicsadeen waayo aragnimadiisii shaqo ee hore iyo xilkasnimadiisii waxna ka waydiyeen komishankii hore oo ay muddo shan sano ah wada shaqaynayeen

Markay ku qanceen in qof kasta oo bini aadan ahi u baahanyahay in la siiyo fursad 2aad oo uu ku saxo khaladkiisii hore

Markay isku waafaqeen in xubintani daacad ka tahay hawshaas komishanka, aqoon badana uu u leeyahay hawshaas, isfahan la’aan iyo komishanka oo isku cusbaana ay sababtay in u madaowgani soo dhexgalo komishanka dhexdiisa.

Sidaasi darteed; waxay guddidu go’aansadeen una soo jeedinayaan golaha in
xubintan dib loogu celiyo xilkiisii Komishanimo.”

Wariye:-
Cumar Maxamed Faarax
Afgaradnews-Hargeysa
Cumarfaarax2@hotmail.com

Hargeysa-(Afgarad)-Suldaan Cali Baane oo ka tirsan salaadiinta gobolka Hargeysa iyo afar iyo toban xubnood oo isugu jiray cuqaal iyo wax garad kale, ayaa cambaareeyay talaabadii xukuumada Somaliland, todobaadkii hore ay dawlada Ethiopia, ay ugu gacan galisay 12 bishan laba nin oo deganaa magaalada Hargeysa, oo ka soo jeeday soomaalida Kililka shanaad ee dalka Itoobiya.
 
Suldaan Cali Baane iyo cuqaasha kale ee maanta bayaanka ka soo saaray Magaalada hargeysa, waxay cambaareeyeen falkaas isla markaana waxay xukuumada Somaliland u soo jeediyeen inay cadayso dambiga ay galeen laba nin oo Itoobiya loo dhiibay hase yeeshee aan la sheegin wax dambi ah oo ay galeen kuwaasi oo magacyadoodu kala ahaayeen C/Naasir Muxumed Xuseen Iyo Xariir Maxamuud Dhool.
 
Nimankan, ayaa sida xaasaskooda, oo degan Degmada Maxamuud Haybe, ee Hargeysa ay sheegeen lagala baxay guryahoodii, iyadoo wararka labadii maalmood ee u dambeeyay soo baxayayna ay sheegayaan in nimankaasi ay ku xidhan yihiin jeelka Jig-jiga, lana filayo in loo qaado magaalada Addis-ababa.
 
Bayaanka waxgaradkaasi ay soo saareen ayaa lagu sheegay in talaabadaasi ay ka soo hor-jeedo dhaqanka iyo wada noolaanshaha Ummadda Somaalida ah, waxana ay xukuumada ay ku adkeeyeen inay xoriyadoodii dib loogu soo celiyo wixii ay galeena lagu maxkamadeeyo.
 
Dhinaca Kale, masuuliyiinta laamaha dawlada iyo mukhaabaraadka Somaliland, ayaa ka gaabsaday inay ka hadlaan arrinta labadan nin.
 

Wariye:-
Cumar Maxamed faarax
Afgaradnews-Hargeysa.
Cumarfaarax2@hotmail.com

Hargeysa-(Afgarad)-Sanadguurada 17aad ee ka soo wareegtay dib ula soo noqoshada Madaxbanaanida Somaliland, ayaa qaban qaabadeeda aad looga dareemayaa magaalada Hargeysa iyo Magaalooyinka waawayn ee dalka.

Munaasibada 17 guurada ka soo wareegtay markii Somaliland Madaxbanaanideedii ay dib ugala soo noqotay dalkii hore la iskugu odhan jiray Soomaaliya,18 May 1991 ayaa qaban qaabadeeda iyo u diyaar garowgeeda si wayn looga dareemayaa Caasimada Somaliland ee Hargeysa,waxana agaasinta dabaaldegan Madaxwayne Rayaale u magacaabay gudi heer qaran ah oo iskugu jira Wasiiro Maayarka Hargeysa iyo Badhasaabka G/Maroodi jeex.

Sanadkani waxuu noqonayaa markii ee afraad ee dabaal degan lagu qabto beerta Xoriyada ka dib markii munaasibadan laga joojiyay in lagu qabto fagaarihii khayriyada Hargeysa ee hore loogu qaban jiray,waxaa la nashqadeeyey gidaarada Fagaaraha oo lagu qoray erayo lagu taageerayo Qaranimada Somaliland.

Fagaaraha beerta Xoriyada ayaa lagu xidhay Cod baahiyeyaal tiro badan iyadoo jidka Wadnaha ee Magaalada Hargeysa lagu dhereray Sameecado loogu talo galay in khudbadaha madaxda laga maqlo Faras magaalaha Caasimada Hargeysa.

Wadooyinka Magaalada Hargeysa ayaa badi la dayac tiray waxana la sudhay jidadka magaalada Calanka Somaliland.

Meheradaha ganacsiga ee magaalada Hargeysa ayaa todobaadkii la soo dhaafay soo bandhigay garamo iyo Koofiyado ay ku xardhan yihiin Astaanta calanka waxana koofiyadahaasi iyo garamaantaasi oo suuqoodu xaami lahaa la kala siisanayay $2.

Shacbiga ayaa isku hambalyaynayay waynaynta dabaal deggan waxaana qaarkood ay fariimo hambalyo ah ay isku dhaafsanayeen Messegeka mobileka gacanta.

Shacbigu waxay muujinayeen siday ugu faraxsan yihiin khilaafaadkii Siyaasiga ahaa ee dalka ka aloosnaa oo xaraaradiisii hoos u dhacday ka dib markii badhtamihii todobaadkan ay kulamo fool ka fool ah yeesheen Xukuumada Madaxwayne Rayaale iyo Hogaamiyeyaasha labada Xisbi Mucaarid ee Kulmiye iyo Ucid,kuwaasi oo ka wada hadlayay ismariwaagii ka dhashay dib u dhaca doorashooyinka.

Dadwaynuhu waxa qaarkood ay iswaydiinayeen in munaasibada 18 May ay wada jir uga soo qayb gali doonaan Xukuumada Somaliland iyo Xisbiyada Mucaaridka ah oo Wajiga labaad ee wada hadaladooda ku balansan Isniinta Fooda inagu soo haysa.

Si kastaba ha ahaatee waxaa shacbiga Somaliland ay aaminsan yihiin inay maalin uun jabin doonaan dambiga ay qoqoban yihiin beesha Caalamka oo ay heli doonaan Aqoonsi Caalami ah oo ay kaga mid noqdaan Ururka Midowga Africa iyo Jamciyada Quruumaha ka dhaxaysa.

Wariye:-
Cumar Maxamed Faarax.
Afgarad News-Hargeysa.
Cumarfaarax2@hotmail.com.

Ogaysiis

Dhamaan akhristeyaasha sharafta leh waxa la ogaysiinayaa in shabakada cusub ee Afgaradnews.com, oo dhismeheedii socdo ay dhawaan bilaabi doonto baahinteedii, sidaasi darteed, waxa akhristeyaasha la ogaysiinayaa inay sidaasi ula socdaan

Kala soo xidhiidh emailadan afgaradnews@gmail.com, afgaradnews@hotmail.co.uk

Laascaanood-(Afgarad)-Taliyaha Ciidanka Booliiska Somaliland Gen.Maxamed Saqadhi Dubad ayaa shaaca ka qaaday ciidanka Booliiska G/Sool ay kaantaroolka bari ee magaalada Laascaanood ku qabteen 386 Milyan shilin Somali false ah iyo Badeecado raashino kala duwan ah oo dalka la soo galinayay.

Taliyaha Ciidanka Booliiska Somaliland waxuu sheegay in lacagahaa iyo raashinkaasi la qabtay ay saarnaayeen labo baabuur oo Booliisku gacanta ku dhigay waxaanuu yidhi “Waxa ciidanka Booliiska G/Sool ay xalay gacanta ku dhigeen 386 Miylan Somali shilin false ah oo la doonayay in lagu khalkhal galiyo suuqyada ganacsi iyo dhaqaalaha dalka ee gobolada Bari ee dalka,waxaa kale oo Ciidanku qabtay 80kiish oo Bariis,80kiish oo Sonkor ah,18 kiish oo daqiiq ah,31 Tanag oo Timir ah,30 Kartoon oo baasto ah, 2 Foosto oo shidaal ah”.

Gen.Maxamed Saqadhi waxaa kale oo uu sheegya in labadaas baabuur ay saarnaayeen oo kale 250 kiish oo sonkor iyo Bariis ah kuwaasi oo si sharci darro ah dalka loo soo galiyay.

Taliyuhu waxuu ammaan u soo jeediyay Ciidanka Booliiska ee gacanta ku dhigay lacagahan iyo Badeecadahan Koontarabaanka ah .

Wariye:-
Cumar Maxamed Faarax.
Afgarad News-Hargeysa.
Cumarfaarax2@hotmail.com

Hargeysa-(Lug)-Madaxwaynaha Jamhuuriyada Somaliland Md.Daahir Rayaale Kaahin ayaa waxsaxaafadeed uu caawa soo saaray shaaca magacaabista Gobolka Howd oo ay magaalo madax u tahay magaalada Balaygubadle.

Warsaxaafadeed uu caawa soo saaray Afhayeenka Madaxtooyada Siciid Cadaani Mooge ayuu ku sheegay in Madaxwaynaha Somaliland uu digreeto madaxwayne ku magacaabay gobolka Howd oo ay Caasimadiisu tahay Magaalada Balaygubadle,warsaxaafadeedkaasina waxa uu u qornaa sedan:-

“Madaxwaynaha Jamhuuriyada Somaliland Md.Daahir Rayaale Kaahin waxa uu digreeto Madaxwayne oo uu maanta soo saaray uu ku magacaabay gobolka Howd oo ay magaalo madax u noqon doonto degmada Balaygubadle,ka dib markii madax dhaqameedyada iyo waxgaradka gobolkaasi ay codsadeen gobolkan, isla markaana Wasiirka Arrimaha Guduhu uu soo jeediyay”.

Waxa si dhakhso ah loo magacaabi doonaa degmooyinka Gobolkan oo noqon doono Gobolka 13aad ee uu ka kooban yahay dalka Jamhuuriyada Somaliland”.

Wariye:-
Cumar Maxamed Faarax.
Afgarad News-Hargeysa.
Cumarfaarax2@hotmail.com

Hargeysa-(Lug)-Shir gudoonka golaha Guurtida Somaliland ayaa maanta shir jaraa’id oo ay ku qabteen Xaruntooda ku adkaystay inuu sharci ahaa go’aankii ay dhawaan Madaxwaynaha Somaliland iyo ku xigeenkiisa ay ugu kordhiyeen muddo hal sano ah xilhayntooda oo ku ekayd 15 May 2008.

Ku simaha Gudoomiyaha Golaha Guurtida md.Sh.Axmed Sh.Nuux Fure oo ka hadlay shirkaasi jaraa’id ayaa ku dooday in go’aankii ay mudada ugu kordhiyeen Madaxwayne Rayaale uu ahaa mid Sharci ah, isagoo arrintaasi ka hadlayana waxa uu yidhi “Golaha Guurtidu horeyso iyo Dambaysaba kuma kaco wax dastuurka ka baxsan go go’aankii Golaha Guurtidu ugu kordhiyeen Madaxwaynaha muddada halka sano ah waxa uu ahaa mid sharci ah”.

Sh.Axmed Sh.Nuux waxa uu nasiib darro ku tilmaamay in siyaasiyiiinta hogaanka Xisbiyada Mucaaridka ah ay iska indho tiraan sharciga,waxana uu yidhi “Waxaan u arkayaa cidda ka buuqaysa wakhtiga yar in aanay ahayn cid doorasho doonaysa waxaana nasiib darro ah in Hogaanka Xisbiyada Mucaaridka ah ay muran galiyaan shuruucda dalka”.

Ku Simaha Gudoomiyaha Golaha Guurtidu waxa uu amaan usoo jeediyay shacbiga,Waxgaradka iyo Mujaahidiintii ururkii SNM oo uu sheegay inay si wadaniyadi ku jirto u muujiyeen sida ay u jecel yihiin nabadgalyada dalka.

Gudoomiye ku xigeenka Labaad ee Golaha Guurtida Md.Siciid Jaamac Cali oo shirkaasi jaraa’id ka hadlay ayaa sharax ka bixiyay sharciyada ay u cuskadeen muddo kordhintii, waxana uu xusay in Qodobka 83aad Fiqrada 5aad ee dastuurka dalku uu si cad u qeexayo qaabka mudada madaxwaynaha loo kordhin karo iyo cida u kordhinaysaba “Heshiishkii Xisbiyada Qaranku ay sheegeen inay gaadheen waxa uu ahaa mid sharci darro ah oo khilaafsan dastuurka,waxana ay baal mareen qodobada tilmaamaya in labada doorasho ay u dhaxayso muddo lix bilood ahi” ayuu yidhi Md.Siciid Jaamac.

Gudoomiye ku xigeenka Labaad ee Aqalka Odayaashu waxa uu xisbiyada Mucaaridka ah ku eedeeyey inay darjiidhayaan isagoo arrintaasi ka hadlayana waxa uu yidhi”Axsaabtii baa dimuqraadiyada meel kaga dhacaya oo nin la doortay (Madaxwaynaha) leh meesha bane,waxaanad moodaa inay shuruucdii iska indho tirayaan”.

Md.Siciid Jaamac waxa uu ka dardaar wariyey wada hadalada Saddexda xisbi Qaran shalay uga furmay xarunta Akadamiga Nabada iyo Horumarka oo ay hagayaan Komishanka Doorashooyinku,waxaanuu yidhi “Heshiisyo iyo wada hadalo ayaa socda waxa laleeyahay Heshiisyo ayaa socda waxaanu u aragnaa gole ahaan in Wali sharcigii la garab marayo,waxaan xisbiyada iyo Komishanka u soo jeedinayaa in wada hadaladu ay ku salaysnaadaan dhinaca Sharciga”.

Sidoo kale waxa halkaasi ka hadlay X.Cabdi Xuseen Yuusuf(Cabdi Waraabe) oo ka mid ah xildhibaanada Golaha Guurtida waxaanuu xisbiyada Mucaaridka ah usoo jeediyay in ay ka fogaadaan waxii xasiloonida iyo deganaashaha wax u dhimaya waxaanuu yidhi “Madaxda Mucaaridka waxaan leeyahay yeesha dulqaadkii iyo Hogaamintii kursiga aad doonaysaan,hadaladiinana yaanay ka muuqanin Qabyaalada iyo waxa kala qaybin kara bulshada”.

Xildhibaan X.Cabdi Xuseen waxa uu komishanka doorashooyinka ka dalbaday inay u bislaadaan howshooda oo ay raacaan shuruucda iyo Xeerarka dalka.

X.Cabdi Waraabe waxa uu shacbiga Somaliland ugu baaqay adkaynta nabadgalyada.

Wariye:-
Cumar Maxamed  Faarax
Lughaya News-Hargeysa
Cumarfaarax2@hotmail.com

Borama-(Lug)-Waa shay loo baahan yahay in qof kasta oo ka tega gobolada kale ee Soomaaliland  ee Galbeedka loosii sheego arrimo  uu u haysto  inay iska caadi yihiin balse marka uu tego magaalada Boorama fajiciso ku noqota.Waa tan koowaade qofka musaafurka ah ee ka tegeya Hargeysa ama Berbera  socdaalna ku tegeya Boorama looga baahan yahay inuu sii qaato lacagta Shilinkla Soomaaliland oo aad mooddo inay hadda wershedda kasoo baxday ,isla markaana aan lagu arag duugnimo ,dhaawacyo ,iyo jeex yar .Waa tan labaade qofka Soomaaliga ah ee safarka ku tega Boorama waa inuuna la yaabin eyda aad-dhaafka ahi haddii ay u diidaan hurdada habeenkii amaba uu debed uga baxo  gurigiisa  dhulka oo madow waxa dhici karta inuu dhaawac kasoo gaadha eyda jiifta deribiyada .
Haddaba marka laga yimaado eyda faraha badan ee buuxdhaafisay magaalada waxan ka hadlaynaa dhaqan ka  duwan kan lagu arko degaanada kale ee Soomaaliland ee laga isticmaalo lacagta shilinka Soomaaliland  ee lacagtaa laga beddelay dhawr iyo toban sano ka hor .

Waxa laga yaabaa inaanay dad badani xog ogaal u ahayn sidii dadweynaha Boorama ku aqbaleen isticmaalka shilinka Soomaaliland wakhtigii dawladdii Marxuum Cigaal lasoo daabacay .Waagaa waxa la ogaa dagaalkii  dawladdii waagaasi dalka laga dhisay ay u gashay sidii reer Boorama looga sifeyn ahaa lacagta shilin Soomaaliga  ah,isla markaana Boorama looga isticmaali lahaa lacagta cusub  ee dawladdii cusbayd u keentay .

Lacgtaa oo markii Boorama la keenay ay dadweynuhu u qaateen in laga dhacayo lacagtii ay haysteen iyagoo aaminsanaa in lacagta Soomaaliland ay tahay lacag ay samaystay jabhaddii SNM ee dalka waa qabsatay ,dhibtii lagala kulmayna la ogaa in dad badan loo xidhxidhay ,kuwa kalena lagu ganaaxay ,qaar kalena  hantidoodii ula baxsaden dalalka deriska  gaar ahaanna Itoobiya oo ay Birteeda aad u icticmaalaan.

Madaxweyne kuxigeenkii hore C/Raxmaan Aw Cali ,iyo wasiirkii ganacsiga ee waagaasi  Cali waran Cadde oo weli ka tirsan dawladda Rayaale oo waagaa geed gaaban iyo mid dheerba u fuuleen sidii dadweynaha gobolka looga dhaadhicin lahaa in lacagta Doomaaliland qaataan taasoo aakhirataankii ay ku guuleysteen .

5 sano kaddib oo Soomaaliland xukunkeedu gacanta u galay Madaxweyne kasoo jeeda degaanka Boorama ayaa weli Boorama laga arkayaa cudurkaa lacag  diidmada  shilinka Soomaaliland .

Dhibaatadii reer Boorama kasoo gaadhay dadkii qaadacay lacagtaasi oo sarriflayaal u badanaa ayaa waxa ka faa’iideystay kuwii waagaa gartay in lacagtani noqon doonto dahab .Ragii waagaa urusanayey lacagta Soomaaliland ayaa waxa ka mid ah sarriflaha uu weyn degaanka Boorama  ee loo yaqaan  AL-Najax kaasoo uu leeyahay nin dhallinyaro ah oo la yidhaa Idiris Aadan.

kusii dheeraan maynno dhibtii waagaa dawladdu kala kulantay lacagta Soomaaliland balse waxaan wax yar ka taabanaynaa dhibta weli lacagtaasi  dadweynaha iyo dadka socotada ahba ka haysata lacagtaasi loona baahnaa in maanta oo reer Boorama xukumaan dalkana loo baahnaa in  lacag diidnimadaasi xanuunka ku noqotay reer Boorama ay xukuumadda maantu ka daaweyso .

Waa shay lala yaabo in lacagtii dalku lahaa lagu arko iyadoo derbiyada Boorama dabayluhu hadba dhan u qaadayaan dadkii magaaladana ay haysato dhaqaale darro iyo bisaarad .Ma la odhan karaa bisaaradda xad-dhaafka ah ee Boorama dadkeeda haysata waxa ugu wacan diidmada lacagta soomaaliland ?

Markaad u dhabbo gasho sida loo jeexjeexay wax loo qorqoray ama lacagta Soomaaliland loogu bahdilay Boorama waa nin kasta oo ka yimid degaanada Laga jecelyahay lacagtaasi is odhanayaa miyeyna dadkani waddaniyiin ahayn ama aanay Soomaaliland ahayn maadaama birta Itoobiya iyo faranka Jabuutina laga jecel yahay doolarka waxay qof kasta reer Soomaaliland ah oo socoto ku yimid halkani dareemayaa arrimo ka baxsan dawladnimada.

Waa tan koowaade haddii aad lacag dhaawacan ama duug ah kala tiumaaddo magaalooyinka Hargeysa ama Berbera lagama yaabo inaad ka cashayso Boorama haddii aanad wadan Birta Itoobiya .Sida ay sannad ama laba ka hor ii sheegeen dhallinyaro ciyaartoy ahayd kana timid dugsiga Maxamuud Axmed Cali  ee Hargeysa oo ciyaar saaxiibtinnimo la samayanasay qaar mid ah ciyaartoyda Boorama ayaa habeenkii ay soo hoydeen qaar ka mid ahi ku casho  iyo quraac beeleen Boorama markii laga diiday lacagtii ay siteen oo badankeedu duug ahayd ama dhawacyo sahlani soo gaadheen .

Lagama sheekayn karo dhibaatooyinka musaafirka iyo masuuliyiinta dawladda kasoo gaadha ictimaalka lacagta Soomaaliland marka ay Boorama yimaaddaan mana jiraan  go’aammo reer Boorama u yaalla oo ay ku go’aansadeen in la diido lacaga Soomaaliland ee duugowda ,mana jiraan oo kale cadaadis dawladdu ku saarto dadka diida inay mudan doonaan ciqaab iyo ganaax .

Haddi aad weydiiso dadweynaha  waxa sababta u ah diidmada lacagta dhaawacanta ee Soomaliland shilinka ah waxay kuugu jawaabayaan dawladdaaba cashuur u qaadan weyda ama baankii naga diiday  xaggeen geynaa .Waa  cudur wada gaadhay maamulka laamaha dawladda ee dakhliga  haya ama ukeena dawladda dhexe kuwaasoo inta badan carqaladda lacagtaasi diidmadeedu u keentay waagii hore loosoo ururin jiray tan dhaawacnta ama duugowga laakiin marka ay shaqaalaha dawladda iyo kuwoodaba mushaar u siiyaan  dib loogu soo celiyo ama aan laga qaadan taasina ay kalsooni darro kale kusii abuurtay dadweynaha ka shakisan isticmaalka lacagta Soomaaliland  ee Boorama jooga.

Diidmada shuilinka Soomaaliland kuma koobna oo keliya Boorama ,balse waxa kasii daran tuulooyinka kale waxana inta badan diidmadeeda loo nisbeeya bakhaarada waaweyn oo an waxba kaga iibinayn,waxayna arrintaasi keentay in ilmo yar caano loogu iibin kari waayo  tobankun soo shilinka Soomaaliland ah oo duug ah  ,halka ad 3 ama 4 Birta Itoobiya ah oo duug  ah ama dhawacan ad ku iibsan kartid waxaad doonto .

Dhibaatada lacag diidmada  ee Boorama ayaa la odhan karaa waa mid ragaadisay dhaqaalaha shicibka ,kan dawladda  isla markaana kaalsooni darro ku abuuraysa qarannimada ,maadaama dad reer Boorama ahi dhawaanta iska daadiyeen lacag gaadhaysa tobannaankun oo shilinkii Afweyne ka tegey ah ee Soomaaliya ,waxaad dareemaysaa in reer Awdal qaarkood rajo ka qabaan inay dawladdii Soomaaliya soo noqonayso,maadaama shan iyo toban sano nin haystay  ee iska beddeli waayey lacagttii Soomaaliya aanay weli ka dhaadhac sanayn qarannimada Soomaaliland sidaa darteedna loo baahan yahay in dawladda ay hoggaamiyaan reer Boorama usoo jeesato waxa  ku dhacaya lacagtii dalkani lahaa isla markaana gacan birr ah ku qabato meesha ay salka ku hayso lacag diidmada  ama diidmada shilinka soomaaliland ee duugga ah,si dadweynaha looga badbaadiyo qiimo babarka iyo sicir bararka  ay koonfur u keentay lacagta wershedeha loo samaystay ee galaafatay maciishaddii iyo magacii dawladda Soomaaliya.

Si reer Boorama looga arko waddaninimada loogu dhiibay kursiga dalkan ugu sarreeyana loo baahan yahay inay siday kursigaa u jecel yihiin u jeclaadaan shilinka Soomaaliland  ee ay ka door bidayaan Birta iyo faranka Jabuuti .

Wariye:-
Maxamed Cumar Sh.(Hyane).
Lughaya News-Borama.